۱. هزینه‌های بدون مستند پشتیبان
پرتکرارترین ایراد رسیدگی، هزینه‌ای است که در دفاتر ثبت شده اما سند پشتیبان کافی ندارد: فاکتور رسمی، قرارداد، سند پرداخت بانکی. در بسیاری از کارخانه‌ها، خریدهای خرد و خدمات تعمیراتی از تأمین‌کنندگان محلی بدون فاکتور انجام می‌شود و در پایان سال، جمع همین اقلام کوچک رقم قابل توجهی می‌شود.
راه‌حل، سختگیری در مرحله پرداخت است نه در مرحله رسیدگی. اگر رویه این باشد که پرداخت بدون سند انجام نمی‌شود، این ایراد اساساً به وجود نمی‌آید.
۲. مغایرت گزارش فصلی با دفاتر
گزارش معاملات فصلی و دفاتر باید یک واقعیت را روایت کنند. در عمل، اغلب گزارش فصلی را واحدی و دفاتر را واحد دیگری تهیه می‌کند و در پایان سال هیچ‌کس این دو را با هم تطبیق نمی‌دهد.
ممیز اما دقیقاً همین تطبیق را انجام می‌دهد. خریدی که در گزارش فصلی هست و در دفاتر نیست، یا فروشی که در دفاتر ثبت نشده اما طرف مقابل در گزارش خودش اعلام کرده، نقطه شروع تشخیص درآمد کتمان‌شده است.
۳. برخورد نادرست با ضایعات
در واحدهای تولیدی، ضایعات اگر ثبت و مستند نشود، از دید رسیدگی دو حالت دارد: یا مواد مصرف نشده و موجودی پایان دوره باید بیشتر باشد، یا محصول تولید و بدون ثبت فروخته شده است. هر دو حالت به افزایش درآمد مشمول منجر می‌شود.
مستندسازی ضایعات — گزارش تولید، صورتجلسه امحا یا فروش ضایعات — کار دشواری نیست، اما باید در زمان وقوع انجام شود. بازسازی آن در جلسه هیئت ممکن نیست.
۴. موجودی پایان دوره بدون شمارش مستند
رقم موجودی پایان دوره مستقیماً روی سود مشمول اثر می‌گذارد و یکی از اولین اقلامی است که بررسی می‌شود. اگر این رقم از مانده دفتری نرم‌افزار گرفته شده باشد و هیچ صورتجلسه شمارش فیزیکی پشت آن نباشد، دفاع از آن سخت است.
شمارش پایان سال با حضور نماینده مالی، صورتجلسه امضاشده و مستندات قیمت‌گذاری، مجموعه‌ای است که در رسیدگی کار می‌کند.
۵. معافیت‌هایی که شرط شکلی‌شان رعایت نشده
معافیت‌ها و مشوق‌های واحدهای تولیدی معمولاً شرط‌هایی دارند — از نوع فعالیت و محل استقرار گرفته تا مستندات و مهلت‌ها. شرکت‌هایی را دیده‌ایم که ماهیتاً مشمول معافیت بوده‌اند اما چون شرطی شکلی در طول سال رعایت نشده، در زمان رسیدگی معافیت رد شده است.
بررسی این شرط‌ها باید در ابتدای سال مالی انجام شود، نه هنگام تنظیم اظهارنامه.
وجه مشترک هر پنج مورد
در هر پنج مورد، مسئله در زمان رسیدگی به وجود نیامده؛ فقط آنجا کشف شده است. رسیدگی مالیاتی معمولاً یک تا سه سال پس از دوره عملکرد انجام می‌شود و تا آن زمان، امکان اصلاح بیشتر مستندات از بین رفته است. به همین دلیل، حسابرسی مالیاتی پیش از ارسال پرونده، ارزان‌ترین زمان برای پیدا کردن این ایرادهاست.