۱. تطبیق چهارگانه
چهار منبع باید یک روایت واحد داشته باشند: دفاتر، گزارشهای فصلی، اظهارنامههای ارزش افزوده و فهرستهای حقوق. هر مغایرت را پیش از پایان سال پیدا کنید؛ بعد از آن، اصلاح بعضی از این گزارشها یا ممکن نیست یا جریمه دارد.
۲. مرور هزینههای قابل قبول
فهرست هزینههای ثبتشده را از دید ممیز مرور کنید. کدامها سند پشتیبان کامل دارند؟ کدامها پرداخت بانکی قابل ردیابی دارند؟ کدامها ماهیتاً به فعالیت شرکت مربوطاند؟ هر قلمی که به این سه پرسش پاسخ روشن ندهد، کاندیدای برگشت خوردن در رسیدگی است.
۳. مستندسازی معافیتها
اگر از معافیت یا نرخ ترجیحی استفاده میکنید، مدارک احراز شرایط را همین حالا جمع کنید. مجوزها، پروانهها، اسناد صادرات و مستندات محل استقرار — همه باید در پرونده باشند، نه در حافظه افراد.
۴. شمارش موجودی
برنامه شمارش فیزیکی انبار را پیش از پایان سال تنظیم کنید: تاریخ، تیم شمارش، فرمها و نحوه برخورد با اقلام ناسالم و کندگردش. صورتجلسه امضاشده شمارش، سند اصلی دفاع از رقم موجودی است.
۵. مطالبات مشکوکالوصول
وضعیت مطالبات قدیمی را بررسی و مستندات پیگیری آنها را جمعآوری کنید. ذخیرهگیری بدون مستند پیگیری، در رسیدگی پذیرفته نمیشود.
۶. معاملات با اشخاص مرتبط
معاملات با شرکتهای گروه، سهامداران و مدیران باید قرارداد، قیمتگذاری قابل توجیه و سند پرداخت داشته باشند. این بخش یکی از حساسترین نقاط رسیدگی در شرکتهای بزرگ است.
۷. برآورد بار مالیاتی
پیش از بستن حسابها، یک برآورد از مالیات سال جاری تهیه کنید. هدف صرفاً آمادگی نقدینگی نیست؛ اگر رقم برآوردی با انتظار مدیریت فاصله زیادی دارد، هنوز فرصت هست که علت را پیدا کنید — معمولاً یک خطای طبقهبندی یا معافیت استفادهنشده است.
۸. تقویم مهلتهای سال بعد
تقویم ارسال گزارشهای فصلی، اظهارنامه ارزش افزوده، فهرست حقوق و اظهارنامه عملکرد را برای سال بعد تنظیم و مسئول هر مورد را مشخص کنید. بخش قابل توجهی از جرایم، نه از اختلاف نظر مالیاتی، که از فراموش شدن یک تاریخ میآید.
